Ασθένειες Άρκευθου ( Juniper spp. )

   Ίσως το πιο διαδεδομένο γένος δένδρου που χρησιμοποιείται στον χώρο των Bonsai. Τα χαρακτηριστικά που διαθέτει, ανάλογα πάντα με το είδος, τόσο στο νεκρό ξύλο που μπορεί να σχηματίσει, όσο και στο φύλλωμα που διαθέτει, μπορούν να δημιουργήσουν εκθαμβωτικά αποτελέσματα. Αποτελεί δένδρο το οποίο χαρακτηρίζεται από την αντοχή που διαθέτει, τόσο για το περιβάλλον όπου επιβιώνει, όσο και για τη μεταχείριση που μπορεί να δεχθεί. Αποτελεί ίσως από τις πρώτες επιλογές για κάποιον αρχάριο στον χώρο των Bonsai, καθώς διαθέτει υψηλά ποσοστά επιβίωσης. ακόμα και μετά από έντονες και συνεχόμενες επεμβάσεις.

  Η αντοχή και η ανθεκτικότητα του επεκτείνονται και από πλευράς ασθενειών και προσβολών. Ως κωνοφόρο, και ανήκοντας στην οικογένεια των κυπαρισσιών, οι προσβολές που δέχεται είναι περιορισμένες. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές που προκαλούν σοβαρή ζημιά, μέχρι και ξήρανση ολόκληρου του δένδρου. Οι πρώτες ενδείξεις όμως, μπορεί να εμφανιστούν αρκετά ετεροχρονισμένα, με αποτέλεσμα η αντιμετώπισή τους να είναι αρκετά δύσκολη.

juniperJasonChan.jpg

picture: Jason Chan

Φροντίδα

   Φυτέψετε το φυτό σε ελαφρώς όξινο έδαφος. Το πολύ όξινο ή πολύ αλκαλικό έδαφος δεν είναι κατάλληλο για τον άρκευθο. Το βέλτιστο εύρος είναι 5-5,5 pH. Εάν το έδαφος δεν ταιριάζει με την ποικιλία του φυτού, προσθέστε ασβέστη για αλκαλοποίηση ή άλλη ουσία για όξυνση (για παράδειγμα σάπιο πριονίδι).

   Η έλλειψη νερού μπορεί επίσης να επηρεάσει τον χρωματισμό των βελόνων σε κίτρινο. Αν και ο άρκευθος δεν χρειάζεται συχνό πότισμα, περιστασιακά είναι ακόμα απαραίτητο να τον βρέχουμε. Διαφορετικά, σε ένα ξηρό καλοκαίρι, οι βελόνες συχνά στεγνώνουν. Είναι απαραίτητο να καθορίσετε ένα πρόγραμμα ποτίσματος και μην ξεχάσετε να φροντίσετε το κωνοφόρο. Ο ψεκασμός θα βοηθήσει επίσης. Συνιστάται η επανάληψη της διαδικασίας το καλοκαίρι μία φορά την εβδομάδα. Το πότισμα πρέπει να γίνεται με υπευθυνότητα, αποφύγετε την υπερχείλιση. Τα συμπτώματα της ξήρανσης των κωνοφόρων από την έλλειψη νερού συνήθως εμφανίζονται στο φύλλωμα με μορφή καψίματος που ξεκινούν από την έξω πλευρά του φυλλώματος και κατευθύνονται προς τα μέσα.

Ασθένειες και έντομα

Κάψιμο κορυφών και κλαδιών (Twig & Tip Blights)

  Ίσως από τα πιο συχνά φαινόμενα που παρατηρείται στα κωνοφόρα και κυρίως στους άρκευθους. Είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Η έντονη και απαιτητική μεταχείριση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα το νέο φύλλωμα να κιτρινίσει, να γίνει πιο «αγκαθωτό», καθώς και να ξεραθεί εντελώς, φτάνοντας μέχρι και σε ξήρανση του κλαδιού. Συχνότερα, όμως, εντοπίζεται και από προσβολές μυκήτων.

Phomopsis Tip Blight

   Αυτή η ασθένεια προκαλείται από τον μύκητα Diaporthe juniperivora (formerly Phomopsis juniperovora) και ξεκινά με τη μόλυνση των άκρων των κλαδιών μικρότερων από τη διάμετρο ενός μολυβιού. Το νεαρό φύλλωμα και οι κλάδοι μολύνονται, ενώ το πιο σκούρο πράσινο ώριμο φύλλωμα παραμένει ανθεκτικό στη μόλυνση. Τα μολυσμένα κλαδιά αρχικά γίνονται ωχρά, μετά γίνονται κοκκινοκαφέ και τέλος γίνονται καφέ μετά τον θάνατο. Το ξύσιμο του φλοιού θα αποκαλύψει μια έντονη γραμμή μεταξύ αποχρωματισμένου νεκρού ξύλου και υγιούς ξύλου. Παρακολουθήστε την ανάπτυξη της νόσου κατά τη διάρκεια της άνοιξης ή του καλοκαιριού, όταν υπάρχουν ζεστές, υγρές συνθήκες κατά τις οποίες ευνοείται σημαντικά η ανάπτυξη του μύκητα.

 

juniperCauses1.jpg

juniperCauses2.jpg

juniperCauses3.jpg

    Ο χρόνος και η τοποθεσία της μόλυνσης διαφέρουν επίσης. Η προσβολή εμφανίζεται κάθε φορά που το φύλλωμα είναι νεαρό και η υγρασία είναι γενικά υψηλή, δηλαδή την άνοιξη. Το παλαιότερο, ώριμο φύλλωμα είναι ανθεκτικό στη μόλυνση. Το υπερβολικό κλάδεμα ή κούρεμα το καλοκαίρι θα τονώσει τη νέα, χυμώδη ανάπτυξη που είναι πολύ ευαίσθητη. Η μόλυνση από τον μύκητα πιστεύεται ότι εμφανίζεται το φθινόπωρο και συχνά σχετίζεται με πληγές, τροφοδοσία από έντομα ή μηχανική βλάβη.

   Φυσικά, υπάρχουν είδη τα οποία εμφανίζουν ανθεκτικότητα στον μύκητα εκ φύσεως και άλλα τα οποία είναι ευαίσθητα σε αυτόν.

   Η διαχείριση αυτού του φαινομένου μπορεί να γίνει είτε προληπτικά ( σε περίπτωση που δεν είμαστε σίγουροι αν το φαινόμενο προκαλείται από μύκητα), είτε να αντιμετωπιστεί με δύο τρόπους:

   Με αγροτικές τεχνικές, οι οποίες περιλαμβάνουν κλάδεμα και κάψιμο των προσβεβλημένων κορυφών και κλαδιών. Αποφύγετε να τραυματίσετε κλαδάκια κατά την περίοδο κλαδέματος-διαμόρφωσης. Αποφύγετε το πότισμα από πάνω ή εφαρμόστε έτσι ώστε τα φυτά να μην είναι υγρά για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Τοποθετήστε τα φυτά με αποστάσεις μεταξύ τους  για καλή κυκλοφορία του αέρα.

   Με χημικές επεμβάσεις κατά την ανάπτυξη του νεαρού φυλλώματος κατά την άνοιξη με μυκητοκτόνο, κάνοντας εφαρμογή 2 φορές με διάστημα περίπου 15 ημερών μεταξύ τους, αλλά και με την ανάπτυξη νέου φυλλώματος μετά από κλάδεμα.

 

Cercospora Twig Blight

    Αυτή η ασθένεια προκαλείται από τον μύκητα Cercospora sequoiae. Ξεκινά μολύνοντας τις παλαιότερες βελόνες που βρίσκονται στα κάτω κλαδιά, στο εσωτερικό του φυτού. Καθώς η ανάπτυξη της νόσου εξελίσσεται, το καφέ χρώμα της βελόνας εξαπλώνεται προς τα πάνω και προς τα έξω. Οι κορυφές των κλαδιών συνήθως παραμένουν υγιείς και πράσινες. Οι βελόνες των κλαδιών γίνονται καφέ και πεθαίνουν συνήθως στα τέλη του καλοκαιριού, αφήνοντας το φυτό με μια εσωτερική κορώνα χωρίς φύλλωμα. Αυτή η ασθένεια μερικές φορές συγχέεται με τη βλάβη από τα ακάρεα.

   Κάθε μία από αυτές τις ασθένειες απαιτεί παρόμοιες μεθόδους ελέγχου. Αρχικά, επιθεωρήστε προσεκτικά ολόκληρο το φυτό, καθώς τα συμπτώματα της προσβολής των άκρων και των κλαδιών μπορεί να προκληθούν από άλλα προβλήματα, όπως ξηρασία, υπερβολικό πότισμα ή τραυματισμό των ριζών.

   Μην πιέζετε τους άρκευθους φυτεύοντάς τους σε σκιερές ή κακώς αποστραγγιζόμενες τοποθεσίες. Φυτέψτε άρκευθους σε περιοχές με καλή κυκλοφορία αέρα για να προωθήσετε το γρήγορο στέγνωμα των βελόνων. Μη συνωστίζετε τα φυτά και αποφύγετε τη χρήση άρδευσης με καταιονισμό. Κλαδέψτε αμέσως και αφαιρέστε τυχόν άρρωστα κλαδιά ή αυτά που μαυρίζουν καθώς εμφανίζονται. Εκτός από τις πολύ ευαίσθητες ποικιλίες, το κλάδεμα συνήθως ελέγχει αυτές τις ασθένειες.

   Εάν είναι απαραίτητος ο χημικός έλεγχος, υπάρχουν διαθέσιμα μυκητοκτόνα για την παροχή προστασίας, αλλά πρέπει να εφαρμόζονται πριν εμφανιστεί η μόλυνση. Επιλέξτε ένα μυκητοκτόνο κατά προτίμηση για χρήση σε άρκευθους (junipers) και πάντα με βάση τις οδηγίες.

Kabatina Twig Blight

juniperCauses5.jpg

juniperCauses4.jpg

   Αυτή η ασθένεια προκαλείται από τον μύκητα Kabatina juniperi. Τα συμπτώματα είναι τα ίδια με αυτά που περιγράφονται για την λοίμωξη Phomopsis, με τη διαφορά ότι αυτός ο μύκητας σκοτώνει μεγαλύτερα (συνήθως 1 έτους) κλαδιά την άνοιξη. Οι κατεστραμμένοι ή καταπονημένοι ιστοί είναι πιο ευάλωτοι στην μάστιγα των κλαδιών Kabatina.

 

   Η αντιμετώπιση της προσβολής αυτής συμβαδίζει πλήρως με τις προηγούμενες τρεις. Συνιστάται προληπτική χρήση μυκητοκτόνων σε περίπτωση που προϋπήρχε σε προηγούμενες καλλιεργητικές περιόδους ο μύκητας ή κλάδεμα των νεκρών κλαδιών και φυλλώματος το συντομότερο για αποτροπή της εξάπλωσης.

 

Phytophthora Root Rot

   Η σήψη των ριζών είναι μια από τις πιο σοβαρές και δύσκολα ελεγχόμενες μυκητιακές ασθένειες που επηρεάζει ένα ευρύ φάσμα φυτών. Προκαλείται από μια μούχλα που μεταδίδεται στο έδαφος (Phytophthora cinnamomi) και το πιο κοινό σύμπτωμα είναι η αργή πτώση του φυτού. Οι βελόνες στο φυτό θα γίνουν λεπτές ή αραιές. Σε μερικά φυτά μπορεί το σύμπτωμα να εμφανίζεται ως ξήρανση ενός κλαδιού τη φορά, αλλά σταδιακά εξαπλώνεται και κατακλύζει το φυτό. Στο κέντρο των ριζών το χρώμα μπορεί να αλλάξει από λευκό σε κοκκινοκαφέ και το εξωτερικό στρώμα των ριζών διαχωρίζεται εύκολα, ιδίως στις ξυλοποιημένες ρίζες του φυτού. Η υψηλή υγρασία του εδάφους και οι υψηλές θερμοκρασίες του εδάφους ευνοούν την ανάπτυξη ασθενειών. Κατά τη μεταφύτευση δώστε ιδιαίτερη προσοχή στην ύπαρξη μυρωδιάς σήψης (μούχλα, σάπισμα), η οποία είναι ενδεικτική της ύπαρξης προβλήματος στη ρίζα.

   Είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί αυτή η ασθένεια με προληπτικές μεθόδους, καθώς η χημική θεραπεία είναι αναποτελεσματική μόλις παρατηρηθούν συμπτώματα. Αποφύγετε τη φύτευση σε χώματα με κακή αποστράγγιση, όπου ευδοκιμεί η σήψη της ρίζας του Phytophthora. Τα βαριά αργιλώδη χώματα, που πλημμυρίζουν και χώματα όπου το νερό δεν αποστραγγίζει καλά δημιουργούν συνήθως προβλήματα σήψης των ριζών. Εάν το μίγμα χώματος περιέχει πολύ άργιλο ή δεν έχει καλή αποστράγγιση, βελτιώστε τη σύνθεσή του προσθέτοντας και αναμειγνύοντας καλά ένα πορώδες υλικό, όπως φλοιό πεύκου (όχι πριονίδι ή τύρφη). Βεβαιωθείτε ότι μετά από κάθε μεταφύτευση, το φυτό έχει καλή αποστράγγιση.

   Τα μυκητοκτόνα μπορούν να είναι αποτελεσματικά μόνο σε προληπτική βάση και απαιτούνται επαναλαμβανόμενες εφαρμογές, αλλά δεν θα θεραπεύσουν ένα μολυσμένο φυτό. Μια φορά τον μήνα κατά την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου, χρησιμοποιούμε διάλυμα χαλκού για τον ψεκασμό του φυλλώματος των κωνοφόρων δέντρων και κάνουμε πότισμα στη ρίζα με διάλυμα γαλαζόπετρας (θειικού χαλκού). Το προληπτικό πότισμα στη ρίζα με οικολογικό σκεύασμα βακτηρίων του γένους Trichoderma, βοηθά στην αποφυγή της ασθένειας της φυτόφθορα ή έστω στην ηπιότερη εκδήλωση συμπτωμάτων ξήρανσης. Σε προληπτικό επίπεδο είναι πολύ σημαντικό να αποφεύγουμε τις πυκνές φυτεύσεις στα κωνοφόρα δέντρα, καθώς λόγω των υγροθερμικών συνθηκών και του κακού αερισμού αναπτύσσεται ευκολότερα η ασθένεια της φυτόφθορα.

   Αποφεύγουμε κατά τη ζεστή περίοδο του καλοκαιριού τη διαβροχή του φυλλώματος των κωνοφόρων με νερό, καθώς σε συνδυασμό με τον έντονο καλοκαιρινό ήλιο μπορεί να προκαλέσει ταχεία ανάπτυξη της ασθένειας της φυτόφθορα και την γρήγορη ξήρανση των δέντρων.

Ψώρα και Βαμβακάδα

   Κοινή προσβολή σε μεγάλο εύρος φυτών, τα κοκκοειδή, όπως η ψώρα, τρέφονται από τους χυμούς που μεταφέρει το φυτό, εκκρίνοντας μελίτωμα, μια κολλώδη ουσία η οποία αποτελεί εστία για πολλές επιπλέον ασθένειες. Συνήθως είναι μαύρα σκληρά σημεία (σαν λέπια) και δημιουργούν μια κολλώδη επιφάνεια πάνω στον φλοιό του δένδρου. Συχνά παρατηρείται κίνηση μυρμηγκιών στα σημεία όπου βρίσκονται, καθώς συλλέγουν το μελίτωμα για τροφή. Τα είδη που εμφανίζονται κυρίως στους γιουνίπερους είναι τα Carulaspis Minima και Carulaspis juniperi.

 

juniperCauses6.jpg

 

   Τα συμπτώματα της προσβολής από την κλίμακα του αρκεύθου (Carulaspis juniperi) είναι παρόμοια με τα συμπτώματα της προσβολής από ακάρεα αράχνης. Αρχικά, ο άρκευθος εμφανίζεται άχρωμος και τα προσβεβλημένα κλαδιά παρουσιάζουν μικρή ανάπτυξη. Οι βελόνες τελικά κιτρινίζουν ή γίνονται καφέ. Τα κλαδιά μπορεί να ξεραίνονται προς τη βάση του (die-back). Εάν αγνοηθεί, η προσβολή από τα κοκκοειδή του αρκεύθου μπορεί να σκοτώσει το φυτό σε δύο έως τρεις καλλιεργητικές περιόδους. Τα σημάδια του παρασίτου περιλαμβάνουν συστάδες μικροσκοπικών εξογκωμάτων ή φολίδων διαμέτρου περίπου 1/8 ίντσας, ειδικά στις κάτω πλευρές των βελόνων. Τα ενήλικα θηλυκά είναι στην αρχή λευκά, αλλά αργότερα γίνονται γκρίζα ή μαύρα. Τα ενήλικα θηλυκά είναι ως επί το πλείστον επίπεδα με μια ελαφριά όψη ηφαιστείου, αν τα δει κανείς μέσω ενός μεγεθυντικού φακού.

  Τα ενήλικα θηλυκά επιβιώνουν τον χειμώνα στο φυτό. Στις αρχές της άνοιξης, γεννούν αυγά κάτω από το καβούκι τους. Οι ανώριμες μορφές, εκκολάπτονται και σέρνονται τριγύρω πριν καθίσουν στις βελόνες για να τραφούν. Τρέφονται ρουφώντας τον χυμό του φυτού. Καθώς ωριμάζουν, σχηματίζουν ένα σκληρό κέλυφος πάνω από το σώμα τους. Τα πόδια τους γίνονται άχρηστα και παραμένουν σε ένα σημείο. Καθώς τρέφονται, ο υπερβολικός χυμός αποβάλλεται ως ζαχαρούχο υλικό, που ονομάζεται μελίτωμα. Ο μύκητας της αιθάλης μπορεί να αναπτυχθεί στο μελίτωμα, σχηματίζοντας σκούρες κηλίδες στις βελόνες. Πολύ συχνά εμφανίζονται στους νεαρούς βλαστούς, καθώς είναι τα σημεία με την μεγαλύτερη κίνηση χυμών του φυτού.

   Για την αντιμετώπιση του εντόμου της ψώρας (κοκκοειδή) και της βαμβακάδας που εμφανίζονται στα κωνοφόρα και ιδιαίτερα σε λέιλαντ, τούγιες και γκολντ κρεστ, ψεκάζουμε προληπτικά με διάλυμα θερινού πολτού ή σαπώνων αλάτων καλίου στις αρχές της άνοιξης και του φθινοπώρου.

   Σε περίπτωση που η προσβολή είναι ακόμα σε αρχικό στάδιο και μικρή σε έκταση, εφαρμόζουμε ψεκασμούς με σαπουνόνερο και ελαφρύ τρίψιμο προκειμένου να απομακρυνθούν τα έντομα.

O ψεκασμός των κωνοφόρων δέντρων πρέπει να εφαρμόζεται σε τουλάχιστον δύο στάδια, με τον δεύτερο ψεκασμό να έχει μια απόσταση 15 ημερών περίπου από τον πρώτο ψεκασμό. Ψεκάζουμε πάντα κατά το σούρουπο και σε θερμoκρασία χαμηλότερη των 30°C.  Προσοχή σε περίπτωση βροχών θα χρειαστεί να γίνει εκ νέου εφαρμογή λόγω έκπλυσης των ψεκασμών.

 

Άλλα έντομα

 

Bagworm

   Ο σκώληκας (Thyridopteryx ephemeraeformis) προσβάλλει πολλούς θάμνους και δέντρα, αλλά τα κωνοφόρα (αειθαλή) είναι οι προτιμώμενοι ξενιστές. Η ζημιά στα φυτά προκύπτει από την προσκόλληση της κάμπας, η οποία προκαλεί απώλεια βελόνων λόγω απώλειας των χυμών του φυτού. Ήπιες προσβολές αυτού του παρασίτου επιβραδύνουν την ανάπτυξη των αρκεύθων. Οι βαριές προσβολές μπορούν να σκοτώσουν το φυτό.

juniperCauses7.jpg

   Τα κουκούλια του σκώληκα αυτού προστατεύουν τα αυγά κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Οι προνύμφες εκκολάπτονται τον Μάιο. Με την τροφή που καταναλώνουν αυξάνουν τον όγκο τους, προκειμένου να αναπτυχθούν σε ενήλικο μετά τη μεταμόρφωσή τους, αρχές του καλοκαιριού. Κατά το ζευγάρωμα των ενηλίκων, το θηλυκό γεννά 500 έως 1.000 αυγά μέσα στο κουκούλι του και πεθαίνει.

   Αρκετά παράσιτα και αρπακτικά τρέφονται με σκουλήκια, διατηρώντας γενικά τον αριθμό τους υπό έλεγχο. Η αφαίρεση των κουκουλιών που περιέχουν αυγά κατά τη διάρκεια του χειμώνα και νωρίς την άνοιξη είναι μια πολύ αποτελεσματική μέθοδος για την πρόληψη προβλημάτων πριν από την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Αφού αφαιρεθούν, καταστρέψτε ή πετάξτε τα κουκούλια ή τοποθετήστε τις σε ένα βαθύ δοχείο, το οποίο επιτρέπει στα ωφέλιμα παράσιτα που μπορεί επίσης να υπάρχουν στα κουκούλια να διαφύγουν, ενώ συγκρατούν τις προνύμφες του σκουληκιού.

   Εάν η προσβολή είναι σοβαρή ή τα κουκούλια είναι απρόσιτα, ψεκάστε με βακτηριακό εντομοκτόνο. Συνήθως το εντομοκτόνο περιέχει σπόρια του βακτηρίου, Bacillus thuringiensis, τα οποία όταν καταναλωθούν σκοτώνουν την κάμπια. Οι νεαρές προνύμφες είναι πολύ πιο επιρρεπείς στη θεραπεία από τις μεγαλύτερες προνύμφες. Ως εκ τούτου, εφαρμόστε αυτό το φυτοφάρμακο την άνοιξη μόλις εμφανιστούν σκουλήκια. Ο έλεγχος είναι πιο αποτελεσματικός όταν ο ψεκασμός γίνεται αργά το απόγευμα ή νωρίς το βράδυ.

Spruce Spider Mite

   Τα ακάρεα δεν είναι έντομα, αλλά σχετίζονται πιο στενά με τις αράχνες. Τα ακάρεα του γένους Oligonychus ununguis είναι σοβαρά παράσιτα του άρκευθου. Είναι πολύ μικρά και δεν φαίνονται εύκολα με γυμνό μάτι. Έχουν ειδικά στοματικά εξαρτήματα που χρησιμοποιούν για να ρουφήξουν τον φυτικό χυμό. Η τροφοδοσία τους έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό μικροσκοπικών κίτρινων κηλίδων στις βελόνες. Μερικές βελόνες μπορεί να γίνουν καφέ και να πέσουν. Με βαριές προσβολές, μπορεί να παρατηρηθεί λεπτός ιστός στο φυτό. Αρκετές εποχές βαριάς διατροφής με ακάρεα μπορεί να σκοτώσουν έναν άρκευθο. Αν και τα περισσότερα ακάρεα αυξάνονται σε αριθμό κατά τη διάρκεια ζεστού, ξηρού καιρού, τα συγκεκριμένα είναι ακάρεα δροσερού καιρού. Ο πληθυσμός τους κορυφώνεται την άνοιξη και το φθινόπωρο, αλλά μειώνεται δραματικά κατά τη ζέστη του καλοκαιριού, όταν τα αρπακτικά τρέφονται με αυτά.

   Καταπολέμηση: Οι φυσικοί εχθροί των ακάρεων περιλαμβάνουν διάφορα αρπακτικά ακάρεα, σκαθάρια πασχαλίτσες και άλλα έντομα. Αυτά τα αρπακτικά συνήθως καταστέλλουν πληθυσμούς ακάρεων. Δεδομένου ότι η χρήση εντομοκτόνων σκοτώνει ωφέλιμα αρπακτικά καθώς και ακάρεα, τα εντομοκτόνα θα πρέπει να αποφεύγονται, εκτός κι αν είναι απολύτως απαραίτητο. Η κακή χρήση εντομοκτόνων μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένα προβλήματα με τα ακάρεα προκαλώντας το θάνατο των φυσικών αρπακτικών τους. Τα ακάρεα, που επισημαίνονται ειδικά για τον έλεγχο των ακάρεων, είναι λιγότερο επιβλαβή για τα ωφέλιμα έντομα. Τα ακάρεα μπορούν να αφαιρεθούν με δυνατό ψεκασμό νερού, εάν εφαρμόζεται σε τακτική βάση.

Για να προσδιοριστεί εάν χρειάζεται χρήση εντομοκτόνου, βοηθά να γνωρίζουμε πόσα ακάρεα υπάρχουν. Κρατήστε ένα λευκό φύλλο χαρτιού κάτω από ένα κλαδί και χτυπήστε το κλαδί. Τα ακάρεα που πέφτουν θα φαίνονται να σέρνονται στο χαρτί. Εάν εμφανιστούν δεκάδες ακάρεα ανά χτύπημα, μπορεί να προκληθεί σοβαρή ζημιά. Συνεχίστε να ελέγχετε τους αριθμούς του πληθυσμού σε διαστήματα επτά έως δέκα ημερών. Τα φυτοφάρμακα που φέρουν ετικέτα για χρήση από τους ιδιοκτήτες σπιτιού κατά των ακάρεων της αράχνης περιλαμβάνουν εντομοκτόνα σαπούνια ή σπρέι λαδιού κηπευτικών.

   Εν κατακλείδι, ως φυτά τα κωνοφόρα είναι ανθεκτικά στις περισσότερες ασθένειες που μπορεί να συναντήσει κάποιος. Τα περισσότερα συμπτώματα που παρατηρούμε, όπως το κιτρίνισμα των βελόνων ή οι αγκαθωτές βελόνες, σχετίζονται με έντονες καλλιεργητικές πρακτικές που εφαρμόζουμε. Δώστε στα φυτά τον χρόνο να ανακάμψουν πριν επέμβετε ξανά, αποφύγετε ψεκασμούς των βελονών το καλοκαίρι και δώστε προσοχή στην ανάπτυξη του νέου φυλλώματος πριν σπεύσετε σε εφαρμογή ψεκασμών.

Βιβλιογραφία

https://kayabaparts.ru/el/chem-lechit-gribkovye-zabolevaniya-mozhzhevelnika-mozhzhevelniki-bolezni-i-lechenie-gribkovye-bolezni/

https://www.mistikakipou.gr/giati-xerainontai-ta-konofora-dentra/

https://edis.ifas.ufl.edu/pdf/EP/EP57000.pdf

https://pnwhandbooks.org/plantdisease/host-disease/juniper-juniperus-spp-twig-blight

https://hgic.clemson.edu/factsheet/juniper-diseases-insect-pests/

 

  Το παρόν άρθρο αναφέρεται συνοπτικά στις συχνότερες ασθένειες του δένδρου «ελιά»,  καθώς και σε αυτές που είναι πιθανότερο να συναντήσει κάποιος σε δένδρα κήπου και ειδικότερα σε γλάστρες, όπως τα bonsai.

  Παρακάτω ακολουθούν για κάθε ασθένεια: η πηγή της ασθένειας, οι συνθήκες ανάπτυξης, ο τρόπος εντοπισμού ή τα συχνότερα συμπτώματα, καθώς και ορισμένοι ενδεικτικοί τρόποι αντιμετώπισης. Πολλές φορές τα συμπτώματα μπορεί να εξαπατούν, καθώς ορισμένες ασθένειες εκδηλώνονται με παρόμοιους τρόπους.

Olea_Care (1).jpg

  Σημαντική πριν από την απόφαση οποιασδήποτε αντιμετώπισης, ιδιαίτερα με τη χρήση δραστικών χημικών, η συμβουλή ενός γεωπόνου!

Καπνία

Olea_Care (2).jpg

  Η καπνιά μπορεί να αναπτυχθεί σε όλες σχεδόν τις δενδρώδεις καλλιέργειες και ιδιαίτερα στην ελιά και στα εσπεριδοειδή. Δημιουργείται από μύκητες (Alternaria alternate, Capnodium elaeophilum, Cladosporium herbarum, Ceratocarpia spp, Alternaria tenuis) και είναι απο τις πιο συχνές ασθένειες του γένους.

   Παρατηρούνται καστανόμαυρου– μαύρου χρώματος χρωματισμοί («καπνιά») πάνω σε όλα τα εναέρια τμήματα των δέντρων και ιδιαίτερα στα φύλλα και τους καρπούς. Σε μεγάλη έκταση της προσβολής καπνιά μπορεί να εντοπιστεί και στον κεντρικό κορμό.

   Δεν αποτελεί κρίσιμη περίπτωση, καθώς δεν ζημιώνει ζωτικά για το δένδρο σημεία. Η μη αντιμετώπισή της ωστόσο έχει ως αποτέλεσμα την εξασθένηση των δένδρων, την πτώση φύλλων, τη μείωση νέου φυλλώματος και σε βάθος χρόνου την αποξήρανση κλάδων ή και ολόκληρου του φυτού (μιλώντας για bonsai).

   Δημιουργείται σε συνθήκες έντονης υγρασίας και θερμής ατμόσφαιρας (πχ ζεστές μέρες άνοιξης μετά από βροχή), καθώς και σε απότομες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας (ξηρασία-υγρασία, κρύο-ζέστη). Εντοπίζεται πιο συχνά στην περίπτωση αδύναμων δένδρων ή δένδρων με μικρό ριζικό σύστημα.

  Καλές πρακτικές πριν από την εφαρμογή φαρμάκων αποτελούν η έκπλυση των σημείων με πράσινο σαπούνι-νερό-οινόπνευμα (σε μικρή περιεκτικότητα), το κλάδεμα των ασθενών σημείων, καθώς και η μειωμένη χρήση αζωτούχου λίπανσης.

Κυκλοκόνιο

Olea_Care (3).jpg

  Ίσως η δεύτερη πιο διαδεδομένη και συχνότερη σε εμφάνιση ασθένεια. Προκαλείται από μύκητα (Cycloconium oleagineum (συν. Spilocaea oleaginea)) και τις μορφές που παίρνει κατα τον κύκλο ζωής του. Είναι αρκετά σοβαρή ασθένεια, καθώς προκαλεί έντονη φυλλόπτωση με αποτέλεσμα την εξασθένιση του δένδρου (ένα ασθενές δένδρο είναι πιο ευάλωτο σε όλες τις ασθένειες και κυρίως στις εδαφικές που είναι απο τις πλέον καταστροφικές).

  Εμφανίζεται στα φύλλα του δένδρου με μαυρίσματα (συνήθως στρογγυλά), μαυρίλα και κυκλικά μαύρα καψίματα σε όλη την έκταση και ηλικίες του φυλλώματος.

  Τα συμπτώματα εμφανίζονται την άνοιξη και νωρίς το καλοκαίρι στα παλαιότερα φύλλα και στα κατώτερα μέρη των δένδρων, ωστόσο η προσβολή του μπορεί να ξεκινήσει από το φθινόπωρο. Αναπτύσσεται σε συνθήκες όπου συνδυάζονται υψηλά επίπεδα υγρασίας με υψηλές θερμοκρασίες.

  Η καταπολέμηση της ασθένειας γίνεται στις κρίσιμες εποχές με προληπτικούς ψεκασμούς κάλυψης, δηλαδή την άνοιξη και το φθινόπωρο, πριν από την έναρξη των βροχών. Σε περιοχές με πολύ υψηλή υγρασία γίνονται συνήθως 3-4 ψεκασμοί (1 ή 2 την άνοιξη και 2 το φθινόπωρο). Καταλληλότερα μυκητοκτόνα είναι τα χαλκούχα και ιδιαίτερα ο βορδιγάλειος πολτός.

Βούλα

Olea_Care (4).jpg

  Αποτελεί αρκετά εξαπλωμένη ασθένεια σε όλη τη χώρα, με συμπτώματα μόνο στους καρπούς. Εντοπίζεται μετά από προσβολή από δάκο, όπου υπάρχουν περιστατικά ξήρανσης μεγάλων τμημάτων των δένδρων, και φυσικά δραματική μείωση της παραγωγικότητας, της αποθήκευσης θρεπτικών και γενικότερη εξασθένηση του δένδρου. Προκαλείται από αδηλομύκητα ( Camarosporium dalmaticum)

  Όπως και οι περισσότεροι μύκητες, η ανάπτυξη γίνεται κυρίως σε υψηλές θερμοκρασίες ( 20-30οC) και συχνότερα κοντά στους 30οC με τη συνύπαρξη υψηλών ποσοστών υγρασίας.

  Εμφανίζεται στους καρπούς της ελιάς συχνότερα με τη μορφή «ξεροβούλας». Συγκεκριμένα το καλοκαίρι ή στις αρχές φθινοπώρου δημιουργεί κηλίδες (συνήθως στρογγυλές) ξερές και ελαφρώς βυθισμένες στον καρπό. Το σημείο αυτό γίνεται σκληρό σαν φελλός και έχει χρώμα καστανό ή μαύρο.

  Η δεύτερη μορφή συμπτωμάτων είναι η «σαποβούλα» η οποία παρατηρείται αρχές χειμώνα, με μια μαλακή κηλίδα (σήψη) και καθώς οι καρποί ωριμάζουν αφυδατώνονται, αδειάζουν εσωτερικά και τελικά πέφτουν.

  Καθώς ο μύκητας εμφανίζεται μετά από προσβολή από δάκο, καλύτερη αντιμετώπιση αποτελεί η καταπολέμηση του δάκου.

Βαμβακάδα 

Olea_Care (5).jpg

   Προκαλείται από το έντομο της Ψύλλας (Euphyllura phillyreae). Από τις εκκρίσεις των προνυμφών του εντόμου παράγεται μια λευκή κηρώδης ουσία και σε συνδυασμό με τις εκκρίσεις από τα προσβεβλημένα όργανα δημιουργείται η κοινώς γνωστή «βαμβακάδα».

   Εμφανίζεται την άνοιξη που τα νεαρά ολοκληρώνουν την ανάπτυξή τους και δημιουργούν αποικίες (βαμβακάδες) σε φύλλα και άνθη. Ωστόσο σε περιόδους ξηροθερμίας για παρατεταμένο διάστημα ημερών παρατηρείται καταστροφή των ωών.

Αφίδες

  Αποτελούν συχνή εμφάνιση με μικρή επίπτωση στις ελιές. Ωστόσο αποτελεί εναρκτήριο παράγοντα για άλλες πιο ζημιογόνες ασθένειες.

  Εμφανίζεται ιδανικά σε συνθήκες 22-25οC όπου ο βιολογικός τους κύκλος φτάνει τις 6 ημέρες, με αποτέλεσμα την ραγδαία αύξηση του πληθυσμού. Χρειάζονται μέτρια ζεστό/δροσερό καιρό, καθώς και υψηλά ποσοστά υγρασίας.

  Η εγκατάστασή του γίνεται στην κάτω επιφάνεια των φύλλων, καθώς η ακτινοβολία του ήλιου τα σκοτώνει. Αυτός είναι και ο λόγος που το σημαντικότερο σύμπτωμα είναι η συστροφή του φύλλου προς το εσωτερικό και προς την κάτω επιφάνεια του.

  Προσελκύουν μύκητες καπνιάς λόγω των εκκρίσεων που παράγουν αλλά κυρίως μεταφέρουν ιώσεις, οι οποίες είναι συχνά καταστροφικές για τα φυτά.

Olea_Care (6).jpg

Κερκόσπορα

Olea_Care (7).jpg

  Η κερκόσπορα προκαλείται από μύκητα (Pseudocercospora cladosporioides) και τα τελευταία χρόνια εντοπίζεται σε πολλά μέρη της χώρας με ευρεία εξάπλωση. Προσβάλλει κυρίως τα γηραιότερα και πιο ασθενικά φύλλα, καθώς και τους καρπούς. Αποτέλεσμα της ασθένειας είναι η φυλλόπτωση και η βαθμιαία εξασθένιση του φυτού.

   Εμφανίζεται στην πάνω επιφάνεια του φύλλου και πολλές φορές σχηματίζει κηλίδες παρόμοιες με αυτές του κυκλόνιου. Στην κάτω επιφάνεια αρχίζουν να εμφανίζονται περιοχές με σκούρο γκρι χρώμα  που αργότερα γίνονται πιο σκούρες και συγχέονται με την καπνιά. Η προσβολή μπορεί να γίνει καθ’όλη τη διάρκεια του έτους στα γηραιά φύλλα. Αρχίζουν όμως το φθινόπωρο και με τις βροχές διασπείρονται.

  Η αντιμετώπισή του είναι παρόμοια με αυτή του κυκλοκόνιου, καθώς η συνύπαρξή τους είναι συχνότατη. Προληπτικοί ψεκασμοί με χαλκούχο σκεύασμα βοηθούν στην γενικότερη άμυνα του δένδρου.

Καρκίνωση – Φυματίωση

Olea_Care (9).jpg

  Από τις πλέον συχνές ασθένειες και δυστυχώς τις πιο ζημιογόνες, κυρίως για δένδρα bonsai. Προκαλείται από βακτήριο (Pseudomonas savastanoi), το οποίο επιβιώνει μέσα στους όγκους κυρίως, αλλά και στα υπόλοιπα μέρη του δένδρου. Η προσβολή γίνεται μέσω πληγών που το δένδρο ήδη είχε,  όπως από κλάδεμα, παγετό-χαλάζι, καθώς και μέσω ουλών λόγω πτώσης φύλλων.

  Εμφανίζεται όλο τον χρόνο εκτός από το καλοκαίρι, σε δροσερές συνθήκες 25-30οC. Προσβάλλει όλα τα μέρη του δένδρου, αλλά κυρίως εμφανίζεται σε κλαδιά και κορμό. Τα καρκινώματα μπορεί να είναι μεμονωμένα ή ενωμένα.

  Αποτέλεσμα της ασθένειας είναι η σταδιακή εξασθένηση του δένδρου και αν η προσβολή είναι έντονη μέχρι και ο θάνατος του φυτού.

  Η αντιμετώπιση ξεκινά με καλλιεργητικά μέτρα, όπως κάψιμο επιβαρυμένων με την ασθένεια κλαδιών το καλοκαίρι, αφαίρεση όγκων από κλαδιά και κορμό και επάλειψη με βορδιγάλειο πολτό, απολύμανση εργαλείων μετά από κάθε εφαρμογή και αποφυγή κλαδέματος σε βροχερό καιρό.

  Ωστόσο, ενδεικτικά υπάρχουν χημικές αλλά και βιολογικές εφαρμογές. Από το βακτήριο Pseudomonas syringαe pv. Ciccoronei παράγεται μια ουσία η οποία χρησιμοποιείται για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου και την παρεμπόδιση της εξάπλωσής του. Χημικά σκευάσματα για ολοκληρωμένη αντιμετώπιση δεν υπάρχουν, ωστόσο συνίσταται ένας ψεκασμός με βορδιγάλειο πολτό 1% ή δύο ψεκασμοί από Ιούνιο μέχρι Σεπτέμβριο αν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές.

 

Πηγές

https://eclass.hmu.gr/modules/document/file.php/GF136/%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%91.%CE%A4%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%9A%CE%9F.2019-converted.pdf

https://www.ellinikigeorgia.gr/astheneies-elias/

http://www.gaiapedia.gr/gaiapedia/index.php/%CE%9C%CF%85%CE%BA%CE%B7%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82_%CE%B1%CF%83%CE%B8%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%B5%CF%82_%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CE%AC%CF%82

http://www.gaiapedia.gr/gaiapedia/index.php/%CE%92%CE%B1%CE%BC%CE%B2%CE%B1%CE%BA%CE%AC%CE%B4%CE%B1_%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CE%AC%CF%82

https://www.cropscience.bayer.gr/Compendium/Pests-Diseases-Weeds/Pests/Psulla-Vamvakada-ths-elias-219

http://www.opengov.gr/ypaat/wp-content/uploads/downloads/2013/02/elia.pdf

https://eclass.upatras.gr/modules/document/file.php/BIO209/agro_entomology.pdf

https://www.agro24.gr/agrotika/symvoyles/geotehnikes-symvoyles/systaseis-gia-antimetopisi-ton-astheneion-tis-epohis-stin

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ

ΝΑΙ στα κωνοφόρα

   
 

(μέχρι 15 Απριλίου) με γέμισμα φεγγαριού

 
 

ΝΑΙ στα αειθαλή

(μέχρι 15 Απριλίου)

 
 

ΟΧΙ στα φυλλοβόλα

Είναι αργά

 
 

ΟΧΙ στα φυτά για άνθη-φρούτα

Περιμένουμε την άνθηση. Βλέπε Μάρτιο

 
 

ΟΧΙ στα μεσογειακάεξωτικά

   

ΣΥΡΜΑΤΩΜΑ

ΟΧΙ για όλα. Ελέγχουμε εάν το προηγούμενο συρμάτωμα αφήνει σημάδια γιατί θα έχουμε δυνατή ανάπτυξη.

 
   
       
       

ΚΛΑΔΕΜΑ και

ΝΑΙ στα κωνοφόρα, ΟΧΙ στην κορυφή, ΟΧΙ στα κεριά.

 

ΑΠΟΦΥΛΛΩΣΗ

 

ΟΧΙ στα αειθαλή ΝΑΙ στην αποφύλλωση

 
   
 

ΟΧΙ στα φυλλοβόλα – ΝΑΙ στην μερική αποφύλλωση

 
 

ΝΑΙ στα φυτά για άνθη-φρούτο (μετά την άνθηση)

 
 

ΟΧΙ στα μεσογειακά/εξωτικά πχ ελιά, Buxus, Ficus

 

ΛΙΠΑΝΣΗ

Τα φυτά πού έχουν ήδη σχηματιστεί πρέπει να λιπαίνονται λίγο και πολύ αραιά (χωρίς Άζωτο). Εάν βρέχει πολύ να θυμούμαστε το ξέπλυμα του

 
   
 

χώματος. Τα φυτά σχηματίζουν τώρα βελόνες και φύλλα. Να τα κρατάμε σε

 
 

. δίαιτα.

 

ΠΟΤΙΣΜΑ

Ποτίζουμε λίγο το πρωί και το βράδυ (2 φορές) Ψεκάζουμε το φύλλωμα.  

 
 

Προσοχή στις πολλές βροχές. Τα φυλλοβόλα αρχίζουν να ξυπνούν.

 
       

ΠΑΡΑΣΙΤΑ

Βλέπε Ιανουάριο και Μάρτιο

 
   

ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Βλέπε Μάρτιο. Όλα τα φυτά στον ήλιο. Περιστρέφουμε κανονικά

 
   

ΣΥΛΛΟΓΗ

     
 

ΟΧΙ στα yamadori

(εκτός και εάν είναι πάνω από 1500m)

 
 

ΝΑΙ στα μοσχεύματα

   
 

ΝΑΙ στις καταβολάδες

   



40


Υπόστρωμα και θρεπτικές ουσίες

 

Ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων – Cation Exchange Capacity  (C.E.C.)

  Για φυτά όπως τα bonsai, που μεγαλώνουν σε μικρές ποσότητες εδαφικού υλικού, η ικανότητα του υλικού αυτού να περιέχει και να κατακρατά θρεπτικά συστατικά είναι πολύ σημαντική και ονομάζεται Ικανότητα Ανταλλαγής Κατιόντων ή Εναλλακτική Ικανότητα Κατιόντων  (Cation Exchange Capacity –C.E.C.).

  Στην επιστήμη του εδάφους η ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων ή I.A.K. είναι ο αριθμός των ανταλλάξιμων κατιόντων ανά μονάδα ξηρού βάρους που ένα μείγμα εδάφους είναι ικανό να εκμεταλλευθεί σε μια δεδομένη τιμή του pH και που είναι διαθέσιμα  για ανταλλαγή με το διάλυμα νερού του εδάφους. Η I.A.K. χρησιμοποιείται ως μέτρο της γονιμότητας του εδάφους, της ικανότητας συγκράτησης θρεπτικών ουσιών και της  ικανότητας  προστασίας των υπόγειων υδάτων από τη ρύπανση κατιόντων.

  Βonsai που μεγαλώνουν σε υπόστρωμα με καλή Ι.Α.Κ. φαίνονται υγιή με ισχυρή και ομοιόμορφη ανάπτυξη φύλλων. Κατά την διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου λειτουρ-γούν καλά αποδίδοντας δυνατή ανάπτυξη κατά μήκος των κλαδιών χωρίς αδύνατα σημεία. Παρουσιάζουν ανθεκτικότητα σε ασθένειες και επιθέσεις παρασίτων και απομυζητικών εντόμων. Τα φυλλοβόλα κρατούν τα φύλλα τους μέχρι αργά μέσα στο φθινόπωρο και παρουσιάζουν όμορφα φθινοπωρινά χρώματα. Κατά την διάρκεια του χειμώνα επίσης τα δέντρα αντιστέκονται σε κρύους και ξηρούς ανέμους και μειώνεται η αποξήρανση των πιο λεπτών κλαδιών. Την άνοιξη μεγαλώνουν γρήγορα και δυνατά.
  Η άργιλος και το humus είναι τα υλικά που έχουν τα περισσότερα  ηλεκτροστατικά φορτία επιφανείας που προσελκύουν και κατακρατούν κατιόντα.


Άργιλος (Πηλός)


  Η ικανότητα συγκράτησης της αργίλου ποικίλει ανάλογα με τον τύπο της. Το humus έχει Ι.Α.Κ. που είναι δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερο από την καλύτερη άργιλο.
  Σε γενικές γραμμές όσο υψηλότερη είναι η τιμή της Ικανότητας Ανταλλαγής Κατιόντων, τόσο υψηλότερη είναι η γονιμότητα του εδάφους αυτού.

  Τα θρεπτικά συστατικά των φυτών στο έδαφος είναι πάντα με τη μορφή χημικών ενώσεων και αυτές μπορούν εύκολα να ξεπλυθούν από ένα φτωχά δομημένο μείγμα εδάφους.

  Τα σωματίδια αργίλου, ο πηλός δηλαδή,  φέρουν αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο, που σημαίνει ότι έλκουν σαν μαγνήτες θετικά φορτισμένα κατιόντα μέσα στο υπόστρωμα. Αυτό περιλαμ¬βάνει θρεπτικές ουσίες, όπως κάλιο, αμμωνία, μαγνήσιο και ασβέστιο, καθώς επίσης και ιόντα υδρογόνου και αλουμινίου. Αυτά παρακρατούνται από την άργιλο με ανταλλάξιμο τρόπο, ώστε να παραμείνουν διαθέσιμα για τα φυτά και λόγω της δύναμης παρακράτησης, εμποδίζονται από το να ξεπλυθούν από το έδαφος με το νερό.
 41
  Για να αναπτύσσονται τα bonsai με έντονο τρόπο το έδαφος πρέπει να έχει υψηλή ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων,  ώστε να διατηρεί πολλά θρεπτικά συστατικά. Η άργιλος είναι το κύριο υλικό για να επιτευχθεί αυτό, ωστόσο η άργιλος έχει την τάση να θρυμματίζεται εύκολα και η πολύ λεπτή σκόνη που προκύπτει καθιστά ένα καλά αποστραγ¬γιζόμενο έδαφος σε συμπαγές τσιμέντο σε σύντομο χρονικό διάστημα.

  Ευτυχώς υπάρχουν αρκετά προϊόντα βασισμένα στην άργιλο που μπορούμε να χρησι-μοποι¬ήσουμε και τα οποία θα δουλέψουν για μας αποδοτικά. Τέτοια είναι τα προϊόντα διογκωμένης αργίλου. Το περίφημο Acadama είναι ένα τέτοιο υλικό. Αδρανή θρυμματι-σμένα υλικά, όπως πυριτόλιθοι και γρανιτοειδή πετρώματα, έχουν σχεδόν μηδενική Ικανότητα Ανταλλαγής Κατιόντων.


Humus

  Στην εδαφική επιστήμη η λέξη humus (από την λατινική λέξη humus: γη, έδαφος) αναφέρεται στο είδος του εδάφους που είναι άμορφο και χωρίς την χαρακτηριστική κυτταρική μορφή που έχουν τα φυτά , οι μικροοργανισμοί και τα ζώα. Επηρεάζει σημαντικά την πυκνότητα όγκου του εδάφους και συμβάλλει στην υγρασία και τη διατήρηση θρεπτικών ουσιών. Είναι η μαύρη ύλη που σχηματίζεται στο έδαφος, όταν διασπάται φυτική και ζωική οργανική ύλη. Περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά που καθιστούν εύφορο ένα έδαφος με κυριότερο αυτό του αζώτου.

  Το Humus είναι πολύ σημαντικό για το έδαφος ενός bonsai. Ωστόσο κομποστοποιημένα οργανικά υλικά του εμπορίου δεν είναι humus. Humus είναι η μαύρη ουσία που απομένει αφού η οργανική ύλη έχει πλήρως αποσυντεθεί και έχει πολύ υψηλή ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων. Τα οργανικά υλικά σε ένα υπόστρωμα για bonsai είναι ένα μέσο για την επίτευξη κάποιου σκοπού, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός. Κάθε τέτοια οργανική ουσία που προστίθεται σε ένα μείγμα είναι ένα πολύ σύντομο δώρο.

  Το όποιο θρεπτικό προτέρημα κάποιας οργανικής προσθήκης στο υπόστρωμα θα εξαντληθεί από το δέντρο σε διάστημα λίγων εβδομάδων. Άρα η τοποθέτηση του σε οποιο-δή¬ποτε υπόστρωμα δεν μπορεί να έχει μακροχρόνια επίδραση. Αυτή προκύπτει μόνο όταν οι μικροοργανισμοί του εδάφους θα αρχίσουν να αποδομούν την οργανική ουσία και να σχηματίζουν humus.

42

  Αν αναμειχθεί πολύ από αυτήν σε ένα υπόστρωμα, θα οδηγήσει σε περίσσεια υγρασίας και έλλειψη οξυγόνου. Αυτό θα επιβραδύνει την διάσπαση της οργανικής ύλης και θα βλάψει σοβαρά την ικανότητα του δέντρου να αναπτύξει ρίζες και να απορροφήσει θρεπτικά συστατικά. Όπως συχνά φαίνεται να συμβαίνει, αυτό που προσπαθούμε να πετύχουμε καθίσταται δυσκολότερο εξ αιτίας των ενεργειών που κάνουμε για να το πετύχουμε.

  Έτσι λοιπόν ποιες απαιτήσεις χρειάζονται να εκπληρωθούν σε ό,τι αφορά τα θρεπτικά συστατικά ενός υποστρώματος για bonsai; Η απάντηση για αυτό δεν μπορεί να γίνει πιο απλή.
 
  Το υπόστρωμα bonsai δεν χρειάζεται να έχει προϋπάρχουσα εγγενή θρεπτική αξία. Μετά από μια μεταφύτευση ένα δέντρο ανακάμπτει πολύ πιο γρήγορα σε ένα ελεύθερο από οργανικές ουσίες καθαρό και αεριζόμενο μέσο καλλιέργειας. Όσο επιλέγουμε συστατικά για το έδαφος μας, με υψηλή ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων, ολόκληρη η απαίτηση σε θρεπτικά συστατικά του δένδρου, θα πρέπει να καλυφθεί από ένα σταθερό πρόγραμμα λίπανσης.

47

  Προκειμένου να αυξηθεί η ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων του μείγματος εδάφους μας, πρέπει να αυξηθεί η περιεκτικότητα σε humus. Αυτό θα συμβεί φυσικά, αν χρησιμοποιή-σουμε ένα καλής ποιότητας οργανικό λίπασμα. Μόλις οι θρεπτικές ουσίες έχουν χρησιμο-ποι¬ηθεί, τα βακτήρια του εδάφους θα αποσυνθέσουν σε σύντομο χρόνο τα κατάλοιπα για να σχηματίσουν humus. Η διαδικασία αυτή γίνεται λιγότερο αποδοτική όταν χρησιμοποι-ούνται παραδοσιακά λιπάσματα με μορφή κέικ που κάθονται πάνω στο έδαφος. Αν κάποιοι προτιμούν χημικά λιπάσματα, μπορούν να αυξήσουν την περιεκτικότητα του υποστρώματος σε humus  προσθέτοντας προϊόντα όπως είναι οι φυσικοί βιοδιεγέρτες ριζών.  

  Για να ανακεφαλαιώσουμε…
  Τα υποστρώματα bonsai δεν χρειάζεται να περιέχουν θρεπτικό περιεχόμενο. Η συνολική απαίτηση ενός bonsai σε θρεπτικές ουσίες μπορεί να καλυφθεί από ένα κανονικό πρόγραμμα λίπανσης. Για να είναι τα λιπάσματα αποτελεσματικά, το υπόστρωμα πρέπει να έχει την ικανότητα να κατακρατεί τις θρεπτικές ενώσεις τόσο χρονικό διάστημα, όσο χρειάζονται οι ρίζες για να τις απορροφήσουν. Αυτό συμβαίνει σε ατομική κλίμακα, βασίζεται στην ηλεκτρική φόρτιση των ατόμων του εδάφους και είναι γνωστή ως Ικανότητα Ανταλλαγής Κατιόντων του εδάφους (Cation Exchange Capacity –C.E.C.).

 

Απαιτήσεις σε θρεπτικά συστατικά για το υπόστρωμα των bonsai

  Οποιοσδήποτε κηπουρός λαχανικών θα σας πει πόσο σημαντική είναι η πρόσθεση καλής ποιότητας και μεγάλης σε αναλογία θρεπτικών συστατικών οργανικής ύλης στο χώμα κατά την διάρκεια του χειμώνα προκειμένου να τραφούν τα φυτά την επόμενη εποχή συγκομι-δής. Αυτό είναι απόλυτα ακριβές αλλά  η γνώση αυτή φαίνεται να έχει εντυπωθεί κάπως διαφοροποιημένη στη “Μεγάλη εγκυκλοπαίδεια των bonsai”, και είναι γνωστή ως “πρόσθεση βάσης”, η διαδικασία δηλαδή της πρόσθεσης θρεπτικών ουσιών στο μείγμα πριν την φύτευση.

43

  Υπάρχει ακόμη η σκέψη ότι το έδαφος για ένα bonsai πρέπει να είναι πλούσιο ή με κάποιο τρόπο να περιέχει ειδικές θρεπτικές ουσίες για να “θρέψει” το δέντρο. Όπως ακριβώς ο κηπουρός μας, πολλοί θιασώτες των bonsai ξοδεύουν αρκετό χρόνο άσκοπα, όπως θα δούμε παρακάτω, ετοιμάζοντας όλων των ειδών τα “μαγικά” οργανικά συστατικά, που περιλαμ¬βάνουν φυλλόχωμα, ειδικά λιπάσματα και μια ατελείωτη λίστα αλχημικών φίλτρων. Τρα¬βηγ¬μένο αλλά αληθές.
  Από επιστημονικής άποψης όλα αυτά δεν είναι τίποτε περισσότερο από αβάσιμες σκέψεις και ενέργειες λόγω κακής πληροφόρησης και ελλιπούς γνώσης. Ας τα ξεκαθαρίσουμε λοιπόν.


  Τα bonsai μεγαλώνουν σε απίστευτα μικρές ποσότητες εδάφους. Ένα υγιές αναπτυσ-σόμενο δέντρο bonsai θα απορροφήσει και θα εξαφανίσει όλα τα θρεπτικά συστατικά από το έδαφος του μέσα σε δύο εβδομάδες στην περίοδο ενεργού ανάπτυξης και ένα prebonsai, που ίσως βρίσκεται σε μεγαλύτερο δοχείο, θα κάνει το ίδιο σε ένα μήνα.  Τα περισσότερα οργανικά υλικά, συμπεριλαμβανομένου του φυλλοχώματος και της τύρφης, έχουν πολύ χαμηλή θρεπτική αξία για να ξεκινήσει κανείς μόνο μαζί τους. Φτάνουν λίγες ημέρες σε ένα bonsai pot με ζεστή θερμοκρασία και κανονικό πότισμα και η αξία τους θα είναι μηδενική.
   Ο κηπουρός μας πρέπει να προσθέτει τέτοια οργανικά υλικά κάθε χρόνο και επιπλέον μεγάλες ποσότητες κοπριάς ζώων. Τα bonsai μένουν στα δοχεία τους από 2 έως 20 χρόνια. Ό,τι θρεπτικό συστατικό προσθέσουμε εξαφανίζεται σε λίγες εβδομάδες. Αυτό είναι όντως μια πρόκληση.
  Υποστρώματα για bonsai με υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά θα έχουν την τάση να προκαλούν διάφορα, σοβαρά πολλές φορές, προβλήματα σε δέντρα που έχουν μεταφυτευθεί πρόσφατα. Εάν ένα υψηλής περιεκτικότητας σε θρεπτικές ουσίες λίπασμα χρησιμοποιηθεί σε ένα δέντρο που μόλις μεταφυτεύτηκε, θα εμποδιστεί σε σοβαρό βαθμό η ικανότητα του δέντρου να αναρρώσει και να επανέλθει σε κανονική ανάπτυξη.
  Επειδή αρκετοί θα αναρωτηθούν γιατί να συμβαίνει αυτό, η απάντηση είναι εξαιρετικά απλή. Στο περιβάλλον του δοχείου αλληλεπιδρούν οι ρίζες, τα σωματίδια του εδάφους, το νερό και ο αέρας (οξυγόνο) και όλα μαζί συνεργάζονται για την παραγωγή ενέργειας που θα αναπτύξει το δέντρο. Επιπλέον σε ένα δέντρο που μόλις έχει μεταφυτευθεί με κλάδεμα ριζών, δημιουργείται επιπλέον ανάγκη ενέργειας, για την όσο πιο γρήγορη ανάρρωση και αποκατάσταση της ενεργειακής του ισορροπίας.


  Από την άλλη οι οργανικές ουσίες του υποστρώματος, για να καταναλωθούν από το δέντρο, απαιτούν σε ατομικό και μοριακό επίπεδο εξαιρετικά υψηλές ποσότητες ενέργειας από το ενεργειακό ισοζύγιο του δέντρου και των ριζών. Με αυτό τον τρόπο τα μεγάλα ποσοστά οργανικής ύλης σε ένα υπόστρωμα, την συγκεκριμένη στιγμή μετά από μια μεταφύτευση, μειώνουν σε πολύ σημαντικό βαθμό την διαθέσιμη ενέργεια που χρειάζεται το δέντρο για πιο σοβαρούς λόγους. Αυτός είναι ίσως ο κυριότερος λόγος που κάποια δέντρα μόλις μεταφυτευθούν ακολουθούν μια πτωτική πορεία και μερικές φορές δεν τα καταφέρνουν.
  Επιπλέον, χρησιμοποιώντας οργανικά υλικά έρχεται πάντα μαζί μια απίστευτη ποικιλία μυκήτων, βακτηρίων, μικροοργανισμών ενζύμων και παθογόνων. Κάποια από αυτά μπορεί να αποτελούν ένα παραπάνω πρόβλημα. Συνήθως μάλιστα μετά από μεταφύτευση ένα δέντρο είναι πολύ πιο ευάλωτο σε μολύνσεις. Απλά λοιπόν δεν αξίζει το ρίσκο.

46

 

Πανίδα και χλωρίδα εδάφους

  Το καλλιεργητικό μέσο – υπόστρωμα που χρησιμοποιούμε υποστηρίζει όχι μόνο τα φυτά μας, αλλά παρέχει και ένα σπίτι για αμέτρητες μικροσκοπικές μορφές ζωής, στις οποίες περιλαμβάνονται μύκητες, βακτήρια και μικροσκοπικά έντομα. Ενώ ορισμένα από αυτά μπορεί να είναι επιβλαβή για τα δέντρα μας, κάποια άλλα είναι ζωτικής σημασίας για την ευημερία τους.

  Σε ένα ισορροπημένο υπόστρωμα τα φυτά μεγαλώνουν σε ένα ενεργό και ζωντανό περιβάλλον. Η περιεκτικότητα σε μεταλλικά και ανόργανα στοιχεία ενός εδάφους και η φυσική δομή τους είναι σημαντικά στοιχεία για την ευημερία των δέντρων, αλλά είναι η ζωή στο έδαφος που τροφοδοτεί τον κύκλο του και παρέχει την γονιμότητα του. Χωρίς την δραστηριότητα των μικροοργανισμών του εδάφους, το οργανικό υλικό θα συσσωρευόταν αδιάκοπα σαν σκουπίδια μέχρι την επιφάνειά του και δεν θα υπήρχε τροφή για τις ρίζες των φυτών.


Αναλυτικά ο βιόκοσμος του εδάφους περιέχει:


Μεγαπανίδα (εύρος μεγέθους πάνω από 20 χιλ)  πχ τρωκτικά

Μακροπανίδα (μεταξύ 2-20 χιλ) πχ ξυλόψειρες, γαιοσκώληκες και σκαθάρια

Μεσοπανίδα (μεταξύ 100 μικρομέτρων και 2 χιλ) πχ ακάρεα, ζωύφια

Μικροπανίδα και Μικροχλωρίδα (Μεταξύ 1-100 μικρόμετρα) π.χ. ζύμες, βακτήρια, μύκητες, πρωτόζωα, νηματώδη.

 

  Από τα παραπάνω τα βακτήρια και οι μύκητες είναι που παίζουν σημαντικό ρόλο στην διατήρηση ενός υγιούς εδάφους – υποστρώματος. Ενεργούν ως αποικοδομητές που διασπούν οργανικά υλικά (όπως η τύρφη ή τα λιπάσματα) και παράγουν διάφορα προϊόντα διάσπασης. Φυτοφάγοι οργανισμοί, όπως οι γαιοσκώληκες, τρέφονται με τα προϊόντα αυτά και με την χώνεψη τα αποσυνθέτουν. Σαπρότροφα που αντιπροσωπεύονται από τα βακτήρια και τους μύκητες  εκχυλίζουν διαλυτά θρεπτικά συστατικά, τα οποία με την σειρά τους μπορούν να απορροφηθούν από τα δέντρα.

44

  Σε αντίθεση, όσα φυτά αναπτύσσονται σε αποστειρωμένα περιβάλλοντα εδάφους τείνουν να έχουν φτωχή ανάπτυξη, καθώς επίσης και αυξημένη ευαισθησία σε παράσιτα και ασθένειες. Πολλά συστατικά των μοντέρνων υποστρωμάτων bonsai είναι αποστειρωμένα εξ αιτίας της διαδικασίας παρασκευής τους.  Σε αντίθεση με δημοφιλείς πεποιθήσεις, αυτό δεν είναι κάτι καλό.
  Το συγκεκριμένο θέμα είναι αρκετά περίπλοκο και εκτενές για να καλυφθεί εδώ, αλλά αρκεί να πούμε ότι  οι περισσότεροι ωφέλιμοι μικροοργανισμοί του εδάφους βρίσκονται είτε σε τμήματα του υποστρώματος που είναι προσκολλημένα στις ρίζες  του δέντρου, είτε θα αυξηθούν σε πληθυσμό με την πάροδο του χρόνου και με σωστή διαχείριση του υποστρώ¬ματος. Το μόνο που έχει να κάνει κανείς είναι να βεβαιωθεί ότι το υπόστρωμα bonsai παρουσιάζει ένα καλά αεριζόμενο και με υγρασία περιβάλλον για να ευδοκιμεί η μεγάλη ποικιλία ζωικής και φυτικής πανίδας. Ως αποτέλεσμα αυτού, τα bonsai επίσης θα ευδοκιμήσουν.


pH του εδάφους


  Η ζωή στο έδαφος επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το pH του εδάφους. Η κλίμακα pH είναι ένα μέσο έκφρασης του βαθμού οξύτητας ή αλκαλικότητας. Η κλίμακα βαθμονομείται από  0-14, με το 7 να είναι ουδέτερο, το 0 είναι εξαιρετικά οξύ και το 14 είναι εξαιρετικά αλκαλικό. Η κλίμακα είναι λογαριθμική και αυτό είναι κάτι που ίσως διαφεύγει από πολλούς. Έτσι ένα pH 6 είναι 10 φορές πιο όξινο από ένα ρΗ 7 και ένα  ρΗ 5 είναι 100 φορές πιο όξινο από ρΗ 7. Για ιδανικές συνθήκες ανάπτυξης τα περισσότερα φυτά απαιτούν ένα pH του εδάφους περίπου 6,5 που είναι ελαφρώς όξινο. Σε αυτή την τιμή τα περισσότερα από τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους είναι διαθέσιμα για πρόσληψη από τις ρίζες. Οι έντονες αλκαλικές συνθήκες (pH πάνω από 8) που είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς για τα περισσότερα δέντρα προκαλούνται συνήθως από την παρουσία του ασβεστίου (άσβεστος).
  Ασβεστόφιλα είναι φυτά που προσαρμόζονται για να ζουν σε πολύ αλκαλικά εδάφη.
  Ασβεστόφοβα είναι φυτά που μισούν την άσβεστο και  είναι προσαρμοσμένα σε  όξινες συνθήκες, έτσι ακόμα και μικρές ποσότητες ασβέστου στο χώμα τους προκαλούν σοβαρά προβλήματα στην ανάπτυξη τους.


  Το pΗ του εδάφους επηρεάζει άμεσα τη διαθεσιμότητα πολλών θρεπτικών συστατικών σε ένα φυτό. Για παράδειγμα, ένα πολύ όξινο χώμα θα περιορίσει την διαθεσιμότητα αζώτου. Επομένως είναι εξαιρετικά σημαντικό να διατηρείται ένα σωστά αντιστοιχισμένο με τις ανάγκες κάθε δέντρου pH.
  Πολλοί παράγοντες συνωμοτούν για να μεταβληθεί το pH του εδάφους σε βάθος χρόνου, συμπεριλαμβανομένων του pH του νερού μας και του είδους των λιπασμάτων που χρησιμοποιούμε. Η ρύθμιση του pH είναι εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία και δεν συνίστα-ται στην περίπτωση των bonsai. Το καλύτερο σχέδιο δράσης είναι να καθοριστεί εκ των προτέρων ποια τιμή pH είναι κατάλληλη για κάθε δέντρο και να επιλεγούν μείγματα υποστρώματος που θα προσφέρουν το σωστό pH εξ αρχής. Με την πάροδο του χρόνου αυτό μπορεί να αλλάξει ελαφρώς, αλλά με τις μεταφυτεύσεις είναι δυνατόν να διατηρείται ο έλεγχος.

45


  Φυτά που παρουσιάζουν συνεχιζόμενα μειωμένη απόδοση ανάπτυξης για 2-3 καλλιεργη-τικές περιόδους, μειωμένη ανθοφορία, προβληματική μορφή και χρώμα φύλλων και επίσης ευαισθησία σε ασθένειες μπορεί να υποφέρουν γιατί είναι τοποθετημένα σε υπόστρωμα με ακατάλληλο pH. Φορητά και οικονομικά pHμετρα εδάφους βρίσκονται εύκολα και παρέχουν ένα αξιόπιστο τρόπο για τον προσδιορισμό του. Μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο θα σας πληροφορήσει για τις απαιτήσεις σε pH σχεδόν όλων των φυτών και δέντρων.


  Στην πράξη δεν είναι απαραίτητο να έχει κάποιος  μια βαθιά κατανόηση σχετικά με τις απαιτήσεις ενός φυτού σε αυτό το ζήτημα. Οι περισσότερες συσκευασίες των πιο συνηθισμένων υλικών που χρησιμοποιούμε ως μέρη στα υποστρώματα bonsai  αναφέρουν και την τιμή του pH.
  Σε περίπτωση αμφιβολίας σχετικά με τις ανάγκες ενός συγκεκριμένου φυτού προτιμείστε ένα μείγμα υποστρώματος με Μ.Ο. pH  γύρω στο 6,5, ενώ ειδικά για τα οξύφυλλα περίπου στο 5,5.

 

Πηγές
sciencedirect.com
kaizenbonsai.com
wikipedia.org
dengarden.com
evergreengardenworks.com

Τελευταία άρθρα
Ασθένειες Άρκευθου
ασθένειες-άρκευθουΑσθένειες Άρκευθου ( Juniper spp. )    Ίσως το πιο διαδεδομένο γένος δένδρου που χρησιμοποιείται στον χώρο των Bonsai. Τα χαρακτηριστικά που διαθέτει, ανάλογα πάντα με το είδος, τόσο στο νεκρό ξύλο που μπορεί να σχηματίσει, όσο και στο φύλλωμα που διαθέτει, μπορούν να δημιουργήσουν εκθαμβωτικά αποτελέσματα. Αποτελεί δένδρο το οποίο χαρακτηρίζεται από την αντοχή που διαθέτει, τόσο για το περιβάλλον όπου επιβιώνει, όσο και για τη μεταχείριση που μπορεί να δεχθεί. Αποτελεί ίσως από τις πρώτες επιλογές για κάποιον αρχάριο στον χώρο των Bonsai, καθώς διαθέτει υψηλά ποσοστά επιβίωσης. ακόμα και μετά από έντονες και συνεχόμενες επεμβάσεις.   Η αντοχή και...
Ασθένειες Ελιάς (Olea Oleaceae)
ασθένειες-ελίας-olea-oleaceae    Το παρόν άρθρο αναφέρεται συνοπτικά στις συχνότερες ασθένειες του δένδρου «ελιά»,  καθώς και σε αυτές που είναι πιθανότερο να συναντήσει κάποιος σε δένδρα κήπου και ειδικότερα σε γλάστρες, όπως τα bonsai.   Παρακάτω ακολουθούν για κάθε ασθένεια: η πηγή της ασθένειας, οι συνθήκες ανάπτυξης, ο τρόπος εντοπισμού ή τα συχνότερα συμπτώματα, καθώς και ορισμένοι ενδεικτικοί τρόποι αντιμετώπισης. Πολλές φορές τα συμπτώματα μπορεί να εξαπατούν, καθώς ορισμένες ασθένειες εκδηλώνονται με παρόμοιους τρόπους.   Σημαντική πριν από την απόφαση οποιασδήποτε αντιμετώπισης, ιδιαίτερα με τη χρήση δραστικών χημικών, η συμβουλή ενός γεωπόνου! Καπνία   Η καπνιά μπορεί να αναπτυχθεί σε όλες σχεδόν τις δενδρώδεις καλλιέργειες και...
Λίπανση & Bonsai
λίπανση-bonsaiΓΙΑΤΙ ΛΙΠΑΣΜΑ;Για να επιβιώσει, το μπονσάι (όπως οποιοδήποτε δέντρο) πρέπει να έχει φως (για τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης), διοξείδιο του άνθρακα και νερό.Αλλά δεν πρόκειται μόνο στο να διατηρηθεί το μπονσάι ζωντανό. Πρέπει να είναι και δυνατό.!Γι 'αυτό, ΠΡΟΣΟΧΗ.Το  μπονσάι χρειάζεται και άλλα στοιχεία:  - ΚΥΡΙΑ ΜΑΚΡΟ-ΣΤΟΙΧΕΙΑ, τα οποία χτίζουν τη δομή του φυτού.Το άζωτο (N), το οποίο προκαλεί την ανάπτυξη της μάζας του φυλλώματος και φέρνει έναν καλό χρωματισμό του φυλλώματος, το οποίο εμπλέκεται στη σύνθεση πρωτεϊνών, χλωροφύλλης και άλλων σημαντικών ενώσεων απαραίτητων για τον μεταβολισμό των φυτών.Ο φώσφορος (Ρ), που προωθεί την ανάπτυξη συνδυάζοντας τη δράση του με εκείνη του αζώτου,...
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΩN Μέρος...
θεωρητικη-προσεγγιση-μεταφυτευσησ-και-υποστρωματων-μέρος-δ Υπόστρωμα και θρεπτικές ουσίες   Ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων – Cation Exchange Capacity  (C.E.C.)   Για φυτά όπως τα bonsai, που μεγαλώνουν σε μικρές ποσότητες εδαφικού υλικού, η ικανότητα του υλικού αυτού να περιέχει και να κατακρατά θρεπτικά συστατικά είναι πολύ σημαντική και ονομάζεται Ικανότητα Ανταλλαγής Κατιόντων ή Εναλλακτική Ικανότητα Κατιόντων  (Cation Exchange Capacity –C.E.C.).   Στην επιστήμη του εδάφους η ικανότητα ανταλλαγής κατιόντων ή I.A.K. είναι ο αριθμός των ανταλλάξιμων κατιόντων ανά μονάδα ξηρού βάρους που ένα μείγμα εδάφους είναι ικανό να εκμεταλλευθεί σε μια δεδομένη τιμή του pH και που είναι διαθέσιμα  για ανταλλαγή με το διάλυμα νερού του εδάφους. Η I.A.K. χρησιμοποιείται...
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ Μέρος...
θεωρητικη-προσεγγιση-μεταφυτευσησ-και-υποστρωματων-μέρος-γΜέρος τρίτο - Υποστρώματα Εισαγωγή   Ξεκινώντας δεν χρειάζεται να αναφέρουμε τις ατελείωτες συζητήσεις και διαφορετικές γνώμες σε αυτό το τεράστιο θέμα, γιατί λίγο πολύ είναι γνωστές σε όλους τους λάτρεις των bonsai.  Να ξεκαθαρίσουμε από την αρχή ότι σκοπός αυτού του άρθρου δεν είναι να προτείνει συγκεκριμένα υλικά και αναλογίες ανάμιξης μειγμάτων. Ο στόχος είναι να γίνει κατανοητό στην πιο απλή και εκλαϊκευμένη μορφή του, το θεωρητικό υπόβαθρο όλων των πτυχών αυτού του ζητήματος.  Κατανοώντας  σε σημαντικό βαθμό αυτές τις γνώσεις, κάθε ενδιαφερόμενος θα μπορεί να πάρει στο εξής μόνος του πιο ασφαλείς και σίγουρες αποφάσεις για το είδος των υποστρωμάτων...

Παράδειγμα της δυνατότητας Virtual Help της Κοινότητας του bonsaiforum.gr

απο τόν Viet Luan Tran

Περισσότερα μπορείτε να δείτε εδώ: http://www.bonsaiforum.gr/viewforum.php?f=48

Μυρτιά Μπονσάι μέλους του bonsaiforum.gr

Δημιουργία μπονσάι δέντρου.

Bonsai exhibition at the Noelanders Trophy 2015

Τα 3 τελευταία ενεργά θέματα του bonsaiforum.gr

Παρουσιάσεις τεχνικών & φροντίδας Αγριοπασχαλιά ή Ψευδοπασχαλιά-Melia azedarach (6)
Τελικά φίλοι μου δεν μου απάντησε κάποιος με περισσότερη πείρα από εμένα (και για να μην παρεξηγηθούμε δεν είναι και κανείς υποχρεωμένος να το κάνει,...
zachariaspav > 7-October-2022 14:16:07

Παρουσιάσεις Bonsai Ιαπωνικός Σφένδαμος (Acer Palmatum) - Αναγνώριση Υποείδους - Πρόβλημα με Κάψιμο Φύλλων - Συγκόλληση Σπασμένου Κλαδιού (13)
Μπορει να ειναι απο λιπασμα απο αλατα νερου, σκονη και πολλα αλλα.
το δεντρο ειναι δικο σου οποτε εσυ θα ξερεις τι του ταριαζει καλυτερα...
Ontherun > 3-October-2022 12:37:03

Λίγα λόγια για σας. Νέο μέλος γεμάτο αποριες (4)
καλησπέρα κι από μένα και καλώς όρισες. Για αρχή θα πρότεινα να διαβάσεις τα άρθρα της βιβλιοθήκης του φόρουμ. Κατά δεύτερον, να βρεις στο διαδίκτυο...
Giorgos G. > 2-October-2022 21:00:02